nguyên nhân của bệnh tiểu đường ?

Bệnh tiểu đường là rối loạn chuyển hoá glucose, khi cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc insulin không hoạt động hiệu quả, dẫn đến đường huyết cao kéo dài.

Tiểu đường type 1 thường xuất phát từ phản ứng tự miễn làm phá hủy các tế bào beta của tuyến tụy; yếu tố di truyền và một số virus có thể kích hoạt quá trình này, nên bệnh thường xuất hiện ở trẻ em hoặc người trẻ.

Tiểu đường type 2 liên quan chặt chẽ đến kháng insulin, do thừa cân, béo phì, lối sống ít vận động, chế độ ăn nhiều đường và chất béo, tuổi tác cao và yếu tố di truyền; các bệnh lý chuyển hoá khác như tăng huyết áp, mỡ máu cao cũng làm tăng nguy cơ. Nếu có triệu chứng hoặc lo ngại, nên gặp bác sĩ để đánh giá và có hướng điều trị thích hợp.

Metformin vẫn là thuốc đầu tay cho tiểu đường type 2 vì khả năng hạ đường huyết tốt, ít gây hạ đường huyết và giúp giảm cân; thường được dùng dạng viên nén kéo dài và có thể gây khó chịu dạ dày ở một số người.

Các thuốc nhóm GLP‑1 receptor agonist (ví dụ: liraglutide, semaglutide) và SGLT2 inhibitor (ví dụ: dapagliflozin, empagliflozin) là những lựa chọn mới nổi bật, không chỉ hạ đường huyết mà còn giảm nguy cơ tim mạch và bảo vệ thận; chúng thường dùng khi metformin không đủ hoặc có các bệnh tim mạch đi kèm.

Các thuốc khác như sulfonylurea, DPP‑4 inhibitor và thiazolidinedione cũng được sử dụng tùy theo tình trạng sức khỏe, độ tuổi và khả năng chi trả; quyết định lựa chọn thuốc nên được bác sĩ nội tiết đánh giá kỹ lưỡng.

Mounjaro (tirzepatide) là một thuốc đồng vận động GIP và GLP‑1, được chứng minh trong các nghiên cứu lâm sàng có khả năng hạ HbA1c mạnh, giảm cân đáng kể và giảm nguy cơ tim mạch ở bệnh nhân tiểu đường type 2. Liều 2.5 mg thường là liều khởi đầu, dùng để đánh giá khả năng chịu đựng và dần tăng lên theo chỉ định.

Thuốc có tác dụng phụ phổ biến là buồn nôn, nôn, tiêu chảy hoặc táo bón, và có thể gây giảm đường huyết nếu kết hợp với các thuốc hạ đường huyết khác. Người dùng cần được bác sĩ theo dõi huyết áp, chức năng thận và tình trạng tiêu hóa trong quá trình điều trị.

Do tirzepatide là thuốc mới và có thể tương tác với các bệnh lý hoặc thuốc khác, việc quyết định sử dụng Mounjaro và điều chỉnh liều cần được bác sĩ nội tiết hoặc chuyên gia tiểu đường đánh giá kỹ lưỡng. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, hãy liên hệ ngay với cơ sở y tế.

Béo phì là yếu tố nguy cơ chính dẫn đến tiểu đường type 2 vì lượng mỡ dư thừa, đặc biệt ở vùng bụng, làm giảm độ nhạy cảm của cơ thể với insulin (kháng insulin) và gây tăng sản xuất hormone gây phản ứng tiêu hoá insulin. Khi insulin không hoạt động hiệu quả, glucose không được hấp thụ tốt, đường huyết kéo dài ở mức cao dẫn tới phát triển bệnh tiểu đường.

Người thừa cân hoặc béo phì có nguy cơ mắc tiểu đường type 2 cao gấp vài lần so với người có cân nặng bình thường. Việc giảm cân từ 5‑10 % thông qua chế độ ăn cân đối, tăng cường vận động và thay đổi lối sống đã được chứng minh có thể cải thiện độ nhạy insulin và giảm đáng kể nguy cơ phát triển tiểu đường.

Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc kiểm soát cân nặng hoặc có các yếu tố nguy cơ khác, nên tham khảo ý kiến bác sĩ nội tiết hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có kế hoạch giảm cân và phòng ngừa tiểu đường phù hợp.